Висмут турында белегез

Висмут - көмеш-актан алсу төскә кадәрге металл, ул ватыла һәм җиңел ватыла. Аның химик үзлекләре чагыштырмача тотрыклы. Висмут табигатьтә ирекле металл һәм минераллар рәвешендә очрый.
1. [Табигать]
Саф висмут йомшак металл, ә пычрак висмут ватык. Ул бүлмә температурасында тотрыклы. Аның төп рудалары - висмутинит (Bi2S5) һәм висмут охрасы (Bi2O5). Сыек висмут катыланганда киңәя.
Ул сынучан һәм электр һәм җылылык үткәрүчәнлеге начар. Висмут селениды һәм теллурид ярымүткәргеч үзлекләргә ия.
Висмут металлы - көмешсыман актан (алсу) ачык сарыга кадәр ялтыравыклы металл, сынучан һәм җиңел ватыла; бүлмә температурасында висмут кислород яки су белән реакциягә керми һәм һавада тотрыклы. Аның электр һәм җылылык үткәрүчәнлеге начар; висмут элек иң зур чагыштырма атом массасына ия булган иң тотрыклы элемент дип саналган, ләкин 2003 елда висмутның радиоактивлыгы начар булуы һәм α таркалуы аша таллий-205кә таркала алуы ачыкланган. Аның ярым таркалу чоры якынча 1,9X10^19 ел, бу Галәм гомереннән 1 миллиард тапкыр күбрәк.
2. Гариза
ярымүткәргеч
Югары сафлыклы висмутны теллур, селен, сурьма һ.б. белән кушып ясалган ярымүткәргеч компонентлар һәм тарту кристаллары термопарлар, түбән температуралы термоэлектр энергиясе җитештерү һәм термосуыту өчен кулланыла. Алар кондиционерлар һәм суыткычлар җыю өчен кулланыла. Ясалма висмут сульфиды күренмәле спектр өлкәсендә сизгерлекне арттыру өчен фотоэлектр җайланмаларында фоторезисторлар җитештерү өчен кулланылырга мөмкин.
Атом сәнәгате
Югары чисталыктагы висмут атом сәнәгате реакторларында җылылык ташучы яки суыткыч буларак һәм атом бүленү җайланмаларын саклау өчен материал буларак кулланыла.
Электрон керамика
Висмутлы электрон керамика, мәсәлән, висмут германаты кристаллары - ядрә нурланышы детекторлары, рентген томография сканерлары, электрооптика, пьезоэлектрик лазерлар һәм башка җайланмалар җитештерүдә кулланыла торган яңа төр ялтыраучы кристаллар; висмут кальций ванадий (гранат феррит - мөһим микродулкынлы гиромагнит материалы һәм магнит каплау материалы), висмут оксиды белән легирланган цинк оксиды варисторлары, висмутлы чик катламы югары ешлыклы керамик конденсаторлар, калай-висмут даими магнитлары, висмут титанаты керамикасы һәм порошоклары, висмут силикаты кристаллары, висмутлы эретелә торган пыяла һәм башка 10нан артык материал сәнәгатьтә кулланыла башлады.
Медицина ярдәме
Висмут кушылмалары бөтерүчәнлек, диареягә каршы һәм ашказаны-эчәк диспепсиясен дәвалау эффектларына ия. Висмут субкарбонаты, висмут субнитраты һәм калий висмут субрубераты ашказаны даруларын ясау өчен кулланыла. Висмут препаратларының бөтерүчәнлек эффекты хирургиядә травманы дәвалау һәм кан китүне туктату өчен кулланыла. Радиотерапиядә пациентлар өчен саклагыч пластиналар ясау өчен алюминий урынына висмут нигезендәге эретмәләр кулланыла, бу тәннең башка өлешләрен нурланышка дучар итүдән саклый. Висмут препаратлары үсеше белән кайбер висмут препаратларының яман шешкә каршы йогынтысы булуы ачыкланды.
Металлургик өстәмәләр
Корычка висмутның аз күләмдә өстәү корычның эшкәртү үзлекләрен яхшыртырга мөмкин, ә сыгылучан чуенга висмутның аз күләмдә өстәү аның дат басмас корычныкына охшаш үзлекләргә ия булуын тәэмин итә ала.