Югары сафлыктагы селенны (≥99,999%) чистарту Te, Pb, Fe һәм As кебек катнашмаларны бетерү өчен физик һәм химик ысулларны берләштерә. Түбәндә төп процесслар һәм параметрлар китерелгән:
1. Вакуум дистилляциясе
Процесс агымы:
1. Чи селенны (≥99,9%) вакуум дистилляция мичендәге кварц тигельенә салыгыз.
2. Вакуум астында (1-100 Па) 300-500°C кадәр 60-180 минут җылытыгыз.
3. Селен пары ике баскычлы конденсаторда конденсацияләнә (түбән баскыч Pb/Cu кисәкчәләре белән, өске баскыч селен җыю өчен).
4. Өске конденсатордан селен җыегыз; 碲(Te) һәм башка кайнап торган катнашмалар түбән стадиядә кала.
Параметрлар:
- Температура: 300-500°C
- Басым: 1-100 Па
- Конденсатор материалы: кварц яки дат басмас корыч.
2. Химик чистарту + вакуум дистилляциясе
Процесс агымы:
1. Оксидлашу юлы белән яну: Чи селенны (99,9%) 500°C температурада O₂ белән реакциягә кертеп, SeO₂ һәм TeO₂ газларын барлыкка китерегез.
2. Эреткечне экстракцияләү: SeO₂ны этанол-су эремәсендә эретегез, TeO₂ утырмасын фильтрлагыз.
3. Калыбына китерү: SeO₂ ны элементар селенга кадәр калыбына китерү өчен гидразин (N₂H₄) кулланыгыз.
4. Тирән де-Те: Селенны SeO₄²⁻ кадәр тагын оксидлаштырыгыз, аннары эреткеч экстракциясе ярдәмендә Тены аерып алыгыз.
5. Вакуумлы соңгы дистилляция: 6N (99.9999%) сафлыкка ирешү өчен селенны 300-500°C һәм 1-100 Па температурада чистартыгыз.
Параметрлар:
- Оксидлашу температурасы: 500°C
- Гидразин дозасы: Тулысынча киметүне тәэмин итү өчен артык.
3. Электролитик чистарту
Процесс агымы:
1. 5-10 А/дм² ток тыгызлыгы булган электролит (мәсәлән, селен кислотасы) кулланыгыз.
2. Катодта селен утыра, ә селен оксидлары анодта очып китә.
Параметрлар:
- Ток тыгызлыгы: 5-10 А/дм²
- Электролит: Селен кислотасы яки селенат эремәсе.
4. Эреткечне экстракцияләү
Процесс агымы:
1. Тоз яки күкерт кислотасы мохитендә TBP (трибутилфосфат) яки TOA (триоктиламин) кулланып, Se⁴⁺ ны эремәдән аерыгыз.
2. Селенны аерып алыгыз һәм чөкмәгә салыгыз, аннары яңадан кристаллашыгыз.
Параметрлар:
- Экстрагент: TBP (HCl мохите) яки TOA (H₂SO₄ мохите)
- Этаплар саны: 2-3.
5. Зона эрүе
Процесс агымы:
1. Эзләнгән катнашмаларны бетерү өчен селен комлыкларын кат-кат зоналаштырып эретегез.
2. Югары чисталыклы башлангыч материаллардан >5N чисталыкка ирешү өчен яраклы.
Искәрмә: Махсус җиһазлар таләп итә һәм энергияне күп куллана.
Фигуралы тәкъдим
Күз алдына китерү өчен, әдәбияттан түбәндәге саннарга мөрәҗәгать итегез:
- Вакуум дистилляциясен урнаштыру: Ике баскычлы конденсатор системасының схемасы.
- Se-Te фаза диаграммасы: Кайнау температуралары якын булу сәбәпле аерылу кыенлыкларын күрсәтә.
Сылтамалар
- Вакуум дистилляциясе һәм химик ысуллар:
- Электролит һәм эреткеч белән экстракцияләү:
- Алдынгы техникалар һәм кыенлыклар:
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 21 марты